Ondernemen

Auteursrechtelijke bescherming voor winkelinrichting?

16 september 2019

In een eerdere blog hadden we het er al over dat je niet zomaar een bedrijfsnaam of logo kan kiezen. In sommige gevallen zou het wel eens kunnen gaan om een auteursrechtelijke inbreuk. Hetzelfde geldt ook indien je producten op de markt brengt of bepaalde slogans gebruikt. Maar wat met de winkelinrichting? Eerder al oordeelde het Hof van Justitie dat de winkelinrichting van Apple merkenrechtelijk beschermd was. Vooraleer er sprake kan zijn van zo’n merkenrechtelijke bescherming moet het worden geregistreerd. De rechtbank Den Haag stelde zich nu de vraag of er ook sprake kan zijn van een auteursrechtelijke bescherming, waarvoor geen registratie noodzakelijk is.

Inrichting schoenenwinkel is sterk gelijkaardig

Shoebaloo, een Amsterdamse schoenenwinkel, had door MVSA een interieurontwerp laten uitwerken. Dit interieurontwerp was gebaseerd op de Antelope Canyons die in het Amerikaans Navajoreservaat te vinden zijn. Invert, een Antwerpse schoenenwinkel, blijkt later over een gelijkaardig interieur te beschikken. Er is geen sprake van een slaafse nabootsing, maar volgens Shoebaloo gaat het toch om een auteursrechtinbreuk.

Hoe ver strekt het auteursrecht?

Volgens de Auteurswet is het auteursrecht een uitsluitend recht van de maker van een werk van kunst, wetenschap of letterkunde of van diens rechtverkrijgenden. Alleen de houder van het auteursrecht mag het openbaar maken of verveelvoudigen, behoudens een aantal uitzonderingen. Uit deze definitie volgt al snel dat heus niet elk interieur auteursrechtelijke bescherming geniet. Er moet per slot van rekening sprake zijn van een kunstzinnig werk. Standaard stoelen en tafels in combinatie met een likje verf zal heus nog niet in auteursrechtelijke bescherming resulteren.

Volgens de rechter was dat bij het interieur van Shoebaloo echter wel het geval. Dat heeft dan ook alles te maken met de bijzonder kunstzinnige aandacht die aan het ontwerp van het interieur van de Amsterdamse schoenwinkel is besteed. Met name de wanden, die volgens de verklaringen “geïnspireerd zijn op de geërodeerde lagen in de slot-canyons van Arizona” en die vervolgens in het ontwerp van een “spiegelende ruimte opgebouwd uit een horizontaal lijnenspel” resulteerden, genieten volgens de rechtbank auteursrechtelijke bescherming. Hoe ver die auteursrechtelijke bescherming zich strekt werd door de rechtbank grondig afgelijnd. Zo beperkte de rechtbank de auteursrechtelijke bescherming bijvoorbeeld tot de wandpanelen, de in- en uitgolvende displays, de ledverlichting en de ellipsvormige uitsnijding uit de wandpanelen. Niet het gehele interieur geniet met andere woorden auteursrechtelijke bescherming, maar wel de specifieke wandinrichting.

Er is sprake van een auteursrechtelijke inbreuk

Volgens de rechtbank Den Haag is er wel degelijk sprake van een auteursrechtelijke inbreuk. Hiervoor baseert het zich niet gewoon op een eenvoudige vergelijking van beide interieurs, maar houdt het ook rekening met de opbouw en vorming van de wandpanelen, de dikte van de verschillende lagen, de groepering van die lagen, de manier van golven en de belichting. De rechtbank geeft bovendien aan dat de vanaf de straat zichtbare rondvormige uitsparing in de wandpanelen niet kunnen worden verklaard door toeval, zoals Invert dat in haar verweer beweert.

De rechtbank verplicht de Antwerpse schoenenwinkel daarop om de auteursrechtelijke inbreuk weg te nemen en legt een dwangsom op van vijfduizend euro per dag dat Invert dat verzuimt. Daarnaast moet Invert een schadevergoeding betalen van tienduizend euro en moet het de procedurekosten ten bedrage van vijftienduizend euro ophoesten. Of hoe een auteursrechtelijke inbreuk al snel een dure grap wordt.

Was je ook van plan om jouw winkel op een reeds bestaande inrichting te baseren? Dan vraag je maar beter de toestemming en zet je het een en ander op papier. Via een licentieovereenkomst kan je al dan niet tegen betaling het recht krijgen om bepaalde delen van het interieur over te nemen. Onze experts stellen graag een licentieovereenkomst voor jou op.

Je contract laten nakijken, aanpassen of opstellen door onze juristen

vanaf € 49,- per document

Waarom zou je een onnodig risico’s lopen bij het aangaan van een contract of het uitvoeren van je dienstverlening? Wij van MKBrecht willen ondernemers beschermen tegen onnodige risico’s. Voordelige tarieven en goede contracten, dat is ons motto.

Zorg dat je contracten in orde zijn. Of je nu op zoek bent naar Algemene Voorwaarden, Overeenkomst van Opdracht of een Privacy Statement, wij bieden het allemaal aan. Zoek hier je contract!

  • Wij werkten o.a. voor:
  • MKBrecht.nl partner
  • MKBrecht.nl partner
  • MKBrecht.nl partner
  • MKBrecht.nl partner

Ontvang onze nieuwsbrief, vol met juridische tips