Contracten

Bouwen aan succes met bescherming van het modelrecht

13 mei 2021

Het modelrecht biedt bescherming aan de vormgeving, het design en het productontwerp. Het kan bijvoorbeeld gaan om een mooie handtas, maar ook om het design van een televisiescherm. Wanneer iets door het modelrecht bescherming geniet, mag een ander het niet zomaar namaken. Zo’n bescherming wordt voor hoogstens 25 jaar toegekend en kan worden aangevraagd voor de Benelux of voor de Europese Unie.

Niet elk design kan beschermd worden door het modelrecht

Opdat iets door het modelrecht bescherming zou kunnen krijgen, moet er aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. Zo moet het een eigen karakter hebben en moet het nieuw zijn. Daarnaast kan een design dat louter wordt bepaald door technische functies geen bescherming krijgen. Dit zou niet eerlijk zijn, want anders zouden anderen het product niet op de markt kunnen brengen. Men zou het product op basis van een enkel uiterlijk kenmerk als het ware kunnen monopoliseren.

Een voorbeeld hiervan is de spuitmond van een slagroomspuitbus. Ondanks de unieke vorm die het heeft, is deze vorm er enkel om de slagroom goed te doseren en het een mooie krul mee te geven. Daarom kan het niet door het modelrecht worden beschermd. Anders zou niemand anders zo’n slagroomspuitbus kunnen maken.

Het LEGO-blokje: louter technisch of is er toch meer aan de hand?

Bij de slagroomspuitbus is het duidelijk dat technische functies aan de basis liggen van het design van de spuitmond. Soms is dit echter veel minder duidelijk. Een bekend voorbeeld hiervan is het LEGO-blokje. Het LEGO-blokje heeft een kenmerkend uiterlijk met zijn felle kleurtjes en nopjes, maar tegelijkertijd hebben die nopjes ook een functioneel karakter. Enkel zo kunnen de blokjes stevig worden gestapeld. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat er al veel inkt over de intellectuele bescherming van het LEGO-blokje is gevloeid.

In 2010 probeerde LEGO bijvoorbeeld nog een zogenaamd vormmerk te deponeren, maar dit hield niet stand. In 2015 probeerde LEGO het vervolgens met hun poppetjes. Omdat deze poppetjes een herkenbaar personage zijn, was er hier geen probleem. In beide gevallen ging het wel om het merkenrecht en niet om het modellenrecht.

Anderzijds genoot LEGO eerder al bescherming op basis van het modellenrecht en dit was voor concurrenten een LEGO-blok aan het been. Daarom werd er een vordering tot vernietiging ingesteld bij het EUIPO (Bureau voor intellectueel eigendom van de Europese Unie). Het EUIPO volgde de redenering dat het design er alleen is om de blokjes te stapelen en dus enkel technisch noodzakelijk is. Het modelrecht werd daarop nietig verklaard.

Echter, het Europese Gerecht heeft op 24 maart ingegrepen (ECLI:EU:T:2021:155). Volgens het Europese Gerecht heeft het EUIPO namelijk onvoldoende nagegaan of er ook kenmerken zijn die niet louter functioneel zijn. Zo is er bijvoorbeeld geen rekening gehouden met het feit dat de blokjes een heel glad oppervlak hebben, iets wat functioneel gezien niet per se noodzakelijk is voor een bouwsteentje. Op basis van deze uitspraak heeft LEGO momenteel dus nog steeds een geldig model in handen, hoewel het zeker niet de laatste uitspraak zal zijn.

Jouw partner bij vragen over het modelrecht

Het beschermen van een uniek concept als dat van LEGO is belangrijk om concurrenten op afstand te houden, maar het toont tegelijkertijd aan dat het lang niet altijd zo eenvoudig is. Daarom doen wij meer dan licentieovereenkomsten of overdrachtsaktes opstellen, maar kan je ook op ons rekenen wanneer je juridisch advies nodig hebt. Ontdek meer over onze aanpak of maak een gratis belafspraak om het een ander te bespreken.

Je contract laten nakijken, aanpassen of opstellen door onze juristen

vanaf € 49,- per document

Waarom zou je een onnodig risico’s lopen bij het aangaan van een contract of het uitvoeren van je dienstverlening? Wij van MKBrecht willen ondernemers beschermen tegen onnodige risico’s. Voordelige tarieven en goede contracten, dat is ons motto.

Zorg dat je contracten in orde zijn. Of je nu op zoek bent naar Algemene Voorwaarden, Overeenkomst van Opdracht of een Privacy Statement, wij bieden het allemaal aan. Zoek hier je contract!

  • Wij werkten o.a. voor:
  • MKBrecht.nl partner
  • MKBrecht.nl partner
  • MKBrecht.nl partner
  • MKBrecht.nl partner

Ontvang onze nieuwsbrief, vol met juridische tips